radca prawny dębno

Opinia OZSS – czym jest i jak ją traktować?

rozwód

Wielokrotnie w trakcie spraw rozwodowych, gdzie przedmiotem orzekania jest również opieka nad małoletnimi dziećmi, sąd rozpoznający sprawę zleca przeprowadzenie badania psychologicznego przez Opiniodawczy Zespół Sądowych Specjalistów, w skrócie OZSS. Strony postępowania mogą zostać skierowane na badania nawet już w trakcie postępowania dotyczącego separacji, co często spotyka się z zaskoczeniem stron i traktowaniem badań jako kolejnej formalności. Stanowi to jednak bardzo duży błąd mogący nieść wyjątkowo negatywne konsekwencje w dalszym postępowaniu sądowym.

Na gruncie prawnym, podstawą zlecenia takiej opinii jest art. 278 Kodeksu Postępowania Cywilnego, który stanowi, że w wypadkach wymagających wiadomości specjalnych, sąd może wezwać jednego lub kilku biegłych w celu zasięgnięcia ich opinii. Już sama treść przywołanego przepisu wyraźnie wskazuje, że to właśnie wynik opinii, jako obiektywnego źródła informacji o stanie rodziny będzie – w zależności od pozostałego materiału dowodowego – stanowił o ostatecznym kształcie orzeczenia w przedmiocie czy to władzy rodzicielskiej, czy też kontaktów lub miejsca zamieszkania dzieci. Sąd zlecający badanie może wskazać pod jakim kątem powinno być ono przeprowadzone. Jeżeli z postępowania wynika, iż pomiędzy stronami jest silny konflikt lub w sprawie występuje podejrzenie przemocy domowej, wówczas sąd może zlecić badanie w kierunku ustalenia czy dziecko faktycznie jest ofiarą przemocy domowej. Jeżeli jedna ze stron uważa, że małoletni nie jest związany emocjonalnie z drugą ze stron, wówczas możliwe jest w trakcie badania ustalenie jak wyglądają relacje dziecka ze stronami.

 

Po otrzymaniu zlecenia, OZSS wyznacza termin badania, o którym bezpośrednio informuje strony postępowania. Minusem może tu być długi czas oczekiwania na badanie, bo nawet do około pół roku. Samo badanie podzielone jest na kilka etapów, i trwa kilka godzin, więc warto wziąć na ten dzień wolne w pracy. Procedura procesu diagnostycznego jest ściśle określona w załączniku do zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 01 lutego 2016 roku w sprawie ustalenia standardów metodologii opiniowania w opiniodawczych zespołach sądowych specjalistów.  Badanie rozpoczyna więc sprawdzenie tożsamości stron, oraz poinformowanie o planie i celu badania. Standardowe  badanie polega na samodzielnym, tzn. bez udziału rodziców/stron, badaniu psychologicznym dziecka, dostosowanym do jego wieku i etapu rozwoju. W międzyczasie przeprowadzane są rozmowy ze stronami. Koniecznym jest również obserwacja relacji dziecka z rodzicami. Zespół biegłych obserwuje między innymi zabawę małoletniego z rodzicami, a wyciągnięte wnioski stanowią kolejny element całościowej oceny relacji rodzinnych. Dodatkowo przeprowadzane są testy psychologiczne, lub badani mogą być poproszeni o wykonanie różnych zadań. Po dokonaniu wszystkich czynności, strony zostają poinformowane o zakończeniu badania.

Na podstawie uzyskanych wyników, biegli w terminie 14 dni sporządzają opinię, w której szczegółowo scharakteryzowane zostaje środowisko rodzinne małoletnich ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji opiekuńczo-wychowawczej, jak również zawarta jest charakterystyka psychologiczna badanych i stan psycho-fizyczny małoletniego. W ostatniej części opinii, biegli odpowiadają na tezę dowodową sądu i wskazują optymalne rozwiązanie, uwzględniające szeroko pojmowane dobro dziecka.

 

Strona, która jest niezadowolona z opinii, może złożyć zarzuty do opinii, i wówczas ustosunkowanie się do nich przez OZSS nastąpi pisemnie, lub poprzez osobiste stawiennictwo członka zespołu opiniujące na rozprawie, gdzie strona będzie miała możliwość bezpośrednio wyjaśnić sporne kwestie. Należy jednak mieć na uwadze, że w praktyce podważenie opinii jest bardzo trudne i rzadko się udaje. Z tego względu warto dobrze przygotować się do badania i przemyśleć co chce się przekazać sądowi i biegłym psychologom. Oczywistym jest, że wszelkie kłótnie, zachowania agresywne czy jawnie okazywana przy dziecku niechęć do drugiej strony postępowania, nie wpłyną dobrze na ostateczny kształt opinii, jak również pogłębią stres dzieci, co może zafałszować wynik badania i przesądzić o wyniku sprawy.

 

Reasumując powyższe, opinia OZSS stanowi ważne narzędzie w procesie orzekania w sprawach małoletnich. Lekceważące podejście do procesu diagnostycznego, czy zespołu specjalistów z pewnością odbije się na końcowym wyniku postępowania sądowego, gdyż później nieczęsto udaje się podważyć wydaną opinię. Dzień wcześniej warto więc spokojnie przemyśleć swoje relacje z dzieckiem, oraz ze współmałżonkiem i zastanowić jak przekazać to biegłym w sposób najpełniejszy, aby mogli oni rzeczywiście ocenić sytuację rodzinną i zalecić rozwiązanie najlepsze z punktu widzenia dobra dziecka.

» rozwód » Opinia OZSS – czym jest...
5 września 2017
, , , ,


« »