radca prawny dębno

Pozbawienie władzy rodzicielskiej – co to oznacza?

Prawo Rodzinne

Dziecko od chwili urodzenia, aż do osiągnięcia pełnoletności pozostaje pod władzą rodzicielską swoich rodziców. Władza rodzicielska jest jednocześnie obowiązkiem i prawem rodziców do wykonywania pieczy nad dzieckiem, jego majątkiem oraz do wychowania dziecka z poszanowaniem jego godności i praw.  Zarówno matce jak i ojcu dziecka przysługuje władza rodzicielska w takim samym zakresie. Władzę rodzicielską można jednak ograniczyć, zawiesić, ale także można jej zupełnie pozbawić.

W tym poście zostaną omówione przesłanki dotyczące pozbawienia władzy rodzicielskiej.

Zgodnie z art. 111 § 1 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego Sąd pozbawi rodziców władzy rodzicielskiej gdy:

– władza rodzicielska nie może być wykonywana z powodu trwałej przeszkody,

– rodzice nadużywają władzy rodzicielskiej lub w sposób rażący zaniedbują swoje obowiązki względem dziecka.

Trzeba przyznać, że wyżej wspomniane przesłanki pozbawienia władzy rodzicielskiej są bardzo ogólne. Jest tak dlatego, gdyż to zadaniem Sądu rozpatrującego sprawę o pozbawienie rodziców władzy rodzicielskiej jest ocena czy dane zachowanie rodziców, bądź ich zaniechania spełniają którąś z w/w przesłanek. Przykładów sytuacji, w których sądy orzekają pozbawienie władzy rodzicielskiej należy szukać w orzecznictwie sądowym. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 12 stycznia 2000 r. (sygn. akt  III CKN 834/99) wskazał, że „nadużywanie alkoholu, uprawianie przestępczego procederu i uchylanie się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka są wystarczającą przyczyną pozbawienia władzy rodzicielskiej na podstawie art. 111 § 1 k.r.o”. Z kolei w postanowieniu z dnia 19 czerwca 1997 r. (sygn. akt III CKN 122/97) Sąd Najwyższy stwierdził, że „Dokonując wykładni przepisu art. 111 § 1 k.r.o., trzeba mieć na uwadze, że do pozbawienia władzy rodzicielskiej upoważniają sąd tylko takie zaniedbania obowiązków względem dziecka, które mogą być ocenione jako rażące. Muszą to być poważne zaniedbania bądź zaniedbania o mniejszej wadze, które nabierają cech niepoprawności i uporczywości. W przepisie art. 111 § 1 k.r.o. chodzi o zaniedbania rodziców, które cechuje uporczywość, niepoprawność i nasilenie złej woli. Zaniedbania o mniejszym ciężarze, nieosiągające takich cech, uzasadniają jedynie wydanie odpowiednich zarządzeń przewidzianych w art. 109 k.r.o. Pozbawienie władzy rodzicielskiej to najsurowszy środek ingerencji sądu, który można zastosować dopiero wówczas, gdy stosowane dotychczas łagodniejsze środki okazały się nieskuteczne lub gdy w okolicznościach danego wypadku jest oczywiste, że stosowanie łagodniejszych środków jest niecelowe”.

Ponadto zgodnie z art. 111 §1a Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego Sąd może pozbawić rodziców władzy rodzicielskiej, jeżeli mimo udzielonej pomocy nie ustały przyczyny zastosowania art. 109 § 2 pkt 5, a w szczególności gdy rodzice trwale nie interesują się dzieckiem.

Należy jednak zaznaczyć, że Sąd niekoniecznie musi pozbawiać rodziców władzy rodzicielskiej na stałe. Sąd wyda orzeczenie o przywróceniu władzy rodzicielskiej, gdy ustanie przyczyna, która była podstawą pozbawienia władzy rodzicielskiej.

Pozbawienie władzy rodzicielskiej może być orzeczone przez Sąd w stosunku zarówno do jednego z rodziców, jak i obojga. Jeżeli dochodzi do sytuacji, gdzie oboje rodzice zostają pozbawieni władzy rodzicielskiej, wówczas obowiązkiem Sądu jest ustanowić dla dziecka opiekuna.

» Prawo Rodzinne » Pozbawienie władzy rodzicielskiej – co...
7 lutego 2017
, , , , , , ,


« »